Cmentarz w ŻYRMUNACH

 

ŻYRMUNY (rejon Werenowo, obwód Grodno, do 1939 r. pow. Lida, woj. nowogródzkie)

Na cmentarzu 6 grobów żołnierzy Armii Krajowej. Wśród nich grób dowódcy oddziału partyzanckiego Adama Łoszakiewicza „Iskry” (ur. 1921), poległego 24 maja 1945 r. pod Dajnowem w walce z grupą operacyjną NKWD. Mogiła z betonową płytą nagrobną, na krzyżu tabliczka z nazwiskiem i pseudonimem poległego. Miejsce pochowania 4 podkomendnych „Iskry”, poległych wraz z nim, pozostaje nieznane.

Obok grób Adolfa Krypienia „Janusza” (ur. 1908) – żołnierza Ośrodka AK Lida, po lipcu 1944 r. dowódcy grupy samoobrony, który poległ w lutym 1945 r. zamordowany przez prowokatora – agenta NKWD.

Po lewej stronie mogiły Krypienia usytuowany grób Kazimierza Tubielewicza (ur. 1926), żołnierza IV batalionu 77 pp AK, zamordowanego 24 grudnia 1944 r. przez NKWD w wieku 18 lat. W toku prac w 2020 r. Fundacja dokonała kompleksowych prac renowacyjnych grobu.

Na cmentarzu w Żyrmunach znajdują się także groby akowców: Adama Frankiewicza oraz Tadeusza i Czesława Bałtroszów. Napis na grobie:

ZGINĘLI ŚMIERCIĄ TRAGICZNĄ

BAŁTROSZ

TADEUSZ Ż[YŁ] L[AT] 22, ZGI[NĄŁ] 18 XII 1944 R.

CZESŁAW Ż[YŁ] L[AT] 20 ZGI[NĄŁ] 18 XII 1944 R.

PAMIĄTKA OD RODZINY