Cmentarz w NIECIECZY

 

NIECIECZ (rejon Lida, obwód Grodno, do 1939 r. pow. Lida, woj. nowogródzkie)

Na cmentarzu parafialnym kwatera żołnierzy IV batalionu 77 Pułku Piechoty AK – „Ragnerowców” (od pseudonimu ppor. Czesława Zajączkowskiego ps. „Ragner” – ich dowódcy) poległych w latach 1943 – 1944. Spoczywają tu także żołnierze I batalionu 77 Pułku Piechoty AK polegli w walkach z Niemcami. Początek tej kwatery datuje się z końcem czerwca 1943 r., kiedy to pochowano tu pierwszego poległego z oddziału „Ragnera” – sierż. Władysława Miszczuka „Ojca”, który został śmiertelnie ranny 29 czerwca 1943 r. w zwycięskim boju z kompanią sowiecką z Brygady im. Lenina pod Pacukami. Następne pochówki miały miejsce już w lipcu i sierpniu 1943 r. (spoczęli tu wówczas partyzanci polegli w walkach z Niemcami pod Jamontami i Żamojdzią). W obrębie kwatery partyzanci wznieśli wysoki krzyż z napisem: DLA CIEBIE POLSKO. Łącznie spoczywa tu około 40 pochowanych, w tym z oddziału „Ragnera” m.in.: sierż. Władysław Miszczuk „Ojciec”, Aleksandra Woźniczka „Ola” (nauczycielka, zginęła w 1943 r.) (dwa osobne krzyże poza obrębem kwatery – w jej bezpośredniej bliskości), ppor. Piotr Niewiarowski „Szpak”, Witold Sokołowski „Witek”, Wacław Brylewski „Zamry”, Aleksander Kuźmiaczenko „Szura”, kpr. NN „Pietka Pulemiotczyk”, Franciszek Czarniel „Gajowy”, kpr. Feliks Natola „Felek”, kpr. Tadeusz Frączkowski „Ryś”, plut. Stefan Korobacz „Stiopka”, Bronisław Kozioł, Wincenty Łaniewski „Wincek”, Bolesław Olfirowicz, Józef Wodejko „Guzik” oraz bracia Rochatkowie. Z I batalionu 77 pp AK pochowano tu m.in.: Rudolfa Budrewicza „Rudolfa”, kpr. pchor. Wiesława Nowocienia „Jastrzębca”, Czesława Rodziewicza „Sokoła II”, kpr. pchor. Wojciechowskiego „Poprawnego”, NN „Maćka”, kpr. NN „Powstańca”, NN „Romusa”, NN „Ułana”, NN „Zagłobę”, którzy polegli w maju 1944 r. w bitwie stoczonej z Niemcami pod wsią Suchary.

Nekropolia w ówczesnym wystroju została zdewastowana przez Sowietów po ponownym zajęciu Nowogródczyzny w lipcu 1944 r. Obecnie na cmentarzu w Niecieczy urządzona jest kwatera z dwoma rzędami 23 murowanych grobów z kamiennymi krzyżami i centralnym pomnikiem w formie obelisku z krzyżem i tablicą. Na tablicy, pod znakiem Krzyża Virtuti Militari, napis:

ŻOŁNIERZOM I I IV BATALIONU 77 PUŁKU PIECHOTY ARMII KRAJOWEJ

POLEGŁYM W WALKACH ZA POLSKĘ NA ZIEMI NOWOGRÓDZKIEJ 1941 – 1945

Nekropolia została urządzona w 1992 r. staraniem Rady OPWiM oraz Fundacji Ochrony Zabytków. Przy kwaterze stoi także Krzyż Straży Mogił Polskich na Wschodzie wzniesiony w 1991 r. Warto dodać, że w Niecieczy znajduje się mały, zabytkowy, drewniany kościółek, pamiętający nabożeństwa odprawiane w latach 1943-1944 dla partyzantów Armii Krajowej, m.in. Pasterkę w Boże Narodzenie 1943 r. (uczestniczyli w niej żołnierze oddziałów „Ragnera” i UBK).