Cmentarz w BIELICY

 

BIELICA (rejon Lida, obwód Grodno, do 1939 r. siedziba gminy w powiecie lidzkim, woj. nowogródzkiego)

W latach 1943-1944 teren gminy objęty był działalnością oddziału partyzanckiego AK ppor. Czesława Zajączkowskiego ps. „Ragner” – IV batalionu 77 Pułku Piechoty Armii Krajowej. Był to oddział niezwykle popularny wśród mieszkańców nadniemeńskich wiosek. Oprócz katolików służyli w nim bardzo liczni prawosławni (ponad 30% stanu osobowego). W szeregach tej jednostki znalazło się wielu młodych mieszkańców Bielicy. Wiosną 1944 r. miejscowość została zajęta przez oddziały IV/77 pp AK, które stacjonowały w niej do końca okupacji niemieckiej (stale kwaterowała tu jedna z kompanii batalionu, okresowo mieścił się szpital polowy). W czerwcu 1944 r. oddziały IV/77 pp stoczyły tu walkę ogniową z użyciem ciężkiej broni maszynowej i moździerzy z atakującymi zza Niemna kolaboranckimi jednostkami RONA, złożonymi z obywateli sowieckich w służbie hitlerowskiej.

Na cmentarzu w Bielicy znajdują się cztery groby żołnierzy AK. Kilkanaście metrów na prawo od głównej ścieżki wiodącej do kaplicy cmentarnej – grób Stanisława Rudziewicza z oddziału „Ragnera”, zamordowanego przez partyzantów sowieckich. Napis na grobie: Ś + P/ STANISŁAW RUDZIEWICZ/ UR. 1920 R./ ZM. 1944 R./ POKÓJ JEGO DUSZY. ŻYŁ 23 L./ ZM. 8-II-1943 oraz: Ś + P/ BRAT/ JÓZEF/ ŻYŁ 27 L. ZM. 1-IV-46/ PAMIĄTKA OD SIÓSTR.

Kilka metrów na lewo od kaplicy cmentarnej kolejny grób żołnierza z batalionu „Ragnera” – z napisem: ANTONI/ KUCZYŃSKI/ UR. 1920 R./ ZGINĄŁ 1945 R./ CZEŚĆ JEGO PAMIĘCI/ KOLEDZY. Wspomniany kpr. Antoni Kuczyński „Tygrys”, pomimo kalectwa (był lekko garbaty) służył w IV batalionie 77 pp AK dowodzonym przez ppor. „Ragnera”, obsługując ręczny karabin maszynowy. Wyróżnił się w wielu akcjach i walkach. Aresztowany jesienią 1944 r. przez NKWD, został skazany na karę śmierci i powieszony w publicznej egzekucji na szkolnym placu w Bielicy. Grób w obmurowaniu, z betonowym krzyżem wzniesiony został przez mieszkańców Bielicy i towarzyszy broni.

Na cmentarzu w Bielicy znajduje się także  grób żołnierza IV batalionu 77 pp AK Jana Kasprowicza, który poległ 18 maja 1944 r. pod Olchówką.

Tereny zabudowy gospodarczej miejscowego kołchozu są domniemanym miejscem pochówku ppor. Czesława Zajączkowskiego „Ragnera” i kilku jego podkomendnych poległych 3 grudnia 1944 r. w okrążeniu przez przeważające siły NKWD pod chutorem Jeremicze koło Niecieczy (oddział „Ragnera” liczył wówczas około 30 partyzantów, sowieci do operacji przeciw niemu rzucili ponad 1.400 żołnierzy i funkcjonariuszy NKWD).